Cúm A lây lan chủ yếu qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc qua tay chạm vào bề mặt nhiễm virus rồi đưa lên mũi, miệng. Vì cơ chế lây lan này, việc phòng bệnh cho trẻ không thể chỉ dựa vào một biện pháp riêng lẻ mà cần phối hợp đồng thời nhiều hướng: cắt đường lây, tăng đề kháng và xử lý đúng cách khi có nguy cơ tiếp xúc.
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất vì virus cúm A không thể tự xâm nhập cơ thể trẻ nếu không có đường tiếp xúc. Cha mẹ nên hạn chế cho bé tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi, đồng thời tập cho trẻ thói quen che miệng khi ho hoặc hắt hơi. Với trẻ đi học, việc vệ sinh tay trước khi ăn và sau khi chơi đùa cần được duy trì như một phản xạ tự nhiên chứ không phải chỉ nhắc khi có dịch bùng phát.
Nhiều cha mẹ chỉ tập trung phòng bệnh khi khu vực sinh sống đã có ca mắc, trong khi việc phòng ngừa cần được duy trì đều đặn quanh năm chứ không chỉ trong mùa cao điểm. Một sai lầm khác là cho rằng trẻ đã tiêm vaccine một lần thì không cần tiêm nhắc lại, hoặc nghĩ dùng nước muối sinh lý, đeo khẩu trang là đủ mà bỏ qua yếu tố dinh dưỡng và giấc ngủ. Trên thực tế, khả năng mắc cúm A của trẻ phụ thuộc vào tổng hòa nhiều yếu tố, thiếu một mắt xích cũng khiến hiệu quả phòng bệnh giảm đi đáng kể.
Phòng bệnh không dừng lại ở việc ngăn virus xâm nhập mà còn bao gồm cả việc phát hiện sớm để tránh lây lan cho người khác trong gia đình và hạn chế biến chứng cho chính trẻ. Khi bé có dấu hiệu sốt, ho bất thường, cha mẹ nên theo dõi sát và đưa trẻ đi khám sớm thay vì tự ý dùng thuốc kéo dài tại nhà.
Trong các biện pháp phòng cúm A, tiêm vaccine vẫn được xem là nền tảng quan trọng nhất vì tác động trực tiếp đến khả năng miễn dịch của trẻ trước virus.
Vaccine cúm mùa được khuyến cáo tiêm nhắc lại hằng năm do virus cúm A liên tục biến đổi kháng nguyên. Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên đã có thể bắt đầu tiêm phòng, với trẻ lần đầu tiêm thường cần 2 mũi cách nhau tối thiểu 4 tuần để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu. Một sai lầm phổ biến là cha mẹ chỉ cho con tiêm một lần rồi bỏ qua các năm sau, trong khi kháng thể từ vaccine có xu hướng giảm dần theo thời gian và không còn phù hợp với chủng virus lưu hành mới.
Khi khu vực sinh sống hoặc trường học của bé xuất hiện ca cúm A, việc hạn chế cho trẻ đến những nơi tập trung đông người như trung tâm thương mại, khu vui chơi kín là cách giảm tiếp xúc virus đơn giản nhưng hiệu quả. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, cha mẹ nên cho trẻ đeo khẩu trang phù hợp với độ tuổi và tránh để trẻ dùng chung đồ chơi, cốc uống nước với bạn bè.
Nếu người lớn hoặc anh chị trong nhà đang mắc cúm A, cần cách ly tương đối với trẻ nhỏ: ngủ riêng phòng nếu có thể, đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần, rửa tay trước khi bế hoặc chăm sóc bé. Đồ dùng cá nhân như khăn mặt, bát đũa, cốc uống nước nên được tách riêng và vệ sinh kỹ bằng nước nóng để hạn chế virus tồn tại trên bề mặt.
Bên cạnh vaccine, những thói quen sinh hoạt được duy trì đều đặn mỗi ngày mới là yếu tố quyết định khả năng đề kháng lâu dài của trẻ trước virus cúm A.
Dạy trẻ rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chơi đùa là bước cơ bản nhưng thường bị xem nhẹ. Với trẻ nhỏ chưa tự rửa tay tốt, cha mẹ nên hỗ trợ và biến việc này thành thói quen vui vẻ, ví dụ hát một bài ngắn trong lúc rửa tay để trẻ rửa đủ thời gian cần thiết. Ngoài ra, việc vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý mỗi tối cũng giúp loại bỏ bớt virus, bụi bẩn bám trên niêm mạc.
Một chế độ ăn cân bằng với đủ đạm, rau xanh, trái cây giàu vitamin C như cam, ổi, kiwi sẽ hỗ trợ hệ miễn dịch của trẻ hoạt động tốt hơn. Không cần bổ sung quá nhiều thực phẩm chức năng đắt tiền, điều quan trọng là duy trì bữa ăn đa dạng và đủ chất mỗi ngày. Trẻ được ăn uống đầy đủ, ngủ đúng giờ thường có khả năng chống chọi với virus tốt hơn hẳn so với trẻ thường xuyên biếng ăn, mất ngủ.
Phòng ngủ của trẻ nên được mở cửa sổ thông gió mỗi ngày, tránh bật điều hòa liên tục ở nhiệt độ quá thấp khiến niêm mạc mũi họng khô và dễ bị virus tấn công. Đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế trong nhà cũng cần được lau chùi thường xuyên vì đây là những bề mặt trẻ tiếp xúc nhiều nhất trong ngày.
Giấc ngủ đủ và sâu giúp cơ thể trẻ sản sinh các tế bào miễn dịch cần thiết. Trẻ thiếu ngủ kéo dài thường có sức đề kháng kém hơn, dễ mắc các bệnh đường hô hấp bao gồm cả cúm A. Song song đó, khuyến khích trẻ vận động ngoài trời vào những khung giờ ít ô nhiễm, nắng nhẹ cũng là cách rèn luyện thể chất tự nhiên mà không cần đến thuốc bổ.
Dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng ngừa, trẻ vẫn có thể mắc cúm A do tiếp xúc ngoài ý muốn. Trong trường hợp này, việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác tình trạng bệnh và tránh biến chứng không mong muốn.
Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế khi bé sốt cao trên 38,5 độ không hạ sau khi dùng thuốc hạ sốt đúng liều, quấy khóc bất thường, bỏ ăn bỏ bú hoặc có dấu hiệu thở nhanh, khó thở. Việc thăm khám kịp thời giúp bác sĩ đánh giá đúng mức độ bệnh, tránh tình trạng tự điều trị tại nhà kéo dài khiến bệnh trở nặng.
Tại I-Medicare, quy trình thăm khám cho trẻ nghi ngờ mắc cúm A thường bắt đầu bằng việc bác sĩ hỏi triệu chứng, thăm khám lâm sàng tổng quát như đo nhiệt độ, nghe phổi, kiểm tra họng. Nếu cần thiết, bé sẽ được chỉ định làm test nhanh cúm A bằng cách lấy dịch tỵ hầu, cho kết quả trong thời gian ngắn để bác sĩ có hướng xử trí phù hợp, tránh việc dùng kháng sinh không cần thiết khi bệnh do virus gây ra.
I-Medicare hiện có phòng khám tại Tầng 1, Toà nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội, thuận tiện cho các gia đình khu vực nội thành và lân cận đưa con đến thăm khám khi có dấu hiệu nghi ngờ cúm A. Cha mẹ có thể chủ động liên hệ đặt lịch trước để tránh thời gian chờ đợi, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm dịch cúm khi lượng trẻ đến khám thường tăng cao.
Cách phòng cúm A cho bé hiệu quả cần được xây dựng từ ba trụ cột chính: tiêm vaccine đầy đủ, duy trì thói quen vệ sinh - dinh dưỡng khoa học mỗi ngày và chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường. Không có biện pháp nào đảm bảo trẻ hoàn toàn tránh được virus cúm A, nhưng sự chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế biến chứng nếu chẳng may bé bị lây nhiễm. Nếu con bạn đang có dấu hiệu nghi ngờ cúm A hoặc cần tư vấn lịch tiêm phòng phù hợp, đừng ngần ngại đưa bé đến I-Medicare tại Tầng 1, Toà nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn cụ thể
🇻🇳 PHÒNG KHÁM ĐA KHOA I-MEDICARE 🇰🇷
Địa chỉ: Tầng 1, Trung tâm thương mại The Garden, Mễ Trì, Hà Nội
Hotline: 024.3880.3333
Thứ Hai - Thứ Sáu: 8:30 - 19:30 | Thứ Bảy: 8:30 - 17:30 | Chủ nhật: 8:30 - 15:30
Website: imedi.com.vn
Zalo OA: zalo.me/pkdkimedicare
KakaoTalk: http://pf.kakao.com/_WxikRK
Facebook: https://www.facebook.com/pkdk.imedicare