Cúm A ở người lớn bao lâu thì khỏi? Thời gian hồi phục và cách rút ngắn bệnh

1. Cúm A ở người lớn bao lâu thì khỏi?

Với người lớn khỏe mạnh, không có bệnh nền và được nghỉ ngơi đầy đủ, cúm A thường tự thuyên giảm trong khoảng 5 đến 7 ngày. Tuy nhiên, "khỏi" ở đây cần hiểu cho đúng: hết sốt và bớt đau nhức là một chuyện, còn lấy lại hoàn toàn sức lực như trước khi ốm lại là chuyện khác. Nhiều người thấy mình "hết bệnh" sau tuần đầu nhưng vẫn mệt, ho khan hoặc dễ hụt hơi thêm một thời gian nữa.

Diễn tiến điển hình của một đợt cúm A

Cúm A thường khởi phát khá đột ngột. Bạn đang làm việc bình thường, vài giờ sau đã thấy rét run, sốt cao, đau đầu, đau mỏi khắp người như vừa bị ai đánh. Đây là điểm giúp phân biệt cúm với cảm lạnh thông thường, vốn đến chậm và nhẹ nhàng hơn nhiều.

Giai đoạn sốt và đau nhức nặng nhất thường rơi vào ngày thứ 2 đến ngày thứ 4. Sốt có thể lên 38,5 đến 39 độ C, đi kèm ớn lạnh, chán ăn, ho khan, đau họng, sổ mũi. Từ ngày thứ 4 hoặc thứ 5, cơn sốt dần hạ, người nhẹ đi, nhưng ho và mệt mỏi vẫn còn rỉ rả. Đến ngày thứ 7, phần lớn người bệnh đã sinh hoạt gần như bình thường.

Vì sao ho và mệt vẫn kéo dài sau khi hết sốt?

Virus cúm làm tổn thương lớp niêm mạc đường hô hấp. Lớp niêm mạc này cần thời gian để tự sửa chữa, và trong lúc đó đường thở rất nhạy cảm với khói bụi, không khí lạnh hay máy lạnh. Vì vậy cơn ho khan có thể kéo dài 1 đến 2 tuần, thậm chí lâu hơn ở người hút thuốc hoặc có tiền sử viêm phế quản, hen.

Cảm giác uể oải cũng tương tự. Cơ thể vừa trải qua một trận chiến miễn dịch tốn rất nhiều năng lượng, nên việc thấy yếu, nhanh mệt, khó tập trung trong 1 đến 2 tuần sau đó là chuyện thường gặp. Chị Lan, 34 tuổi, nhân viên văn phòng ở Hà Nội, kể rằng chị hết sốt sau 4 ngày nhưng quay lại làm việc ngay hôm thứ 5, kết quả là ho dữ dội trở lại và mệt hơn cả những ngày đầu. Đó là tình huống rất hay gặp khi người bệnh nghĩ hết sốt là đủ để quay lại guồng quay cũ.

Khi nào người bệnh hết khả năng lây?

Người mắc cúm A có thể bắt đầu lây từ khoảng một ngày trước khi xuất hiện triệu chứng và lây mạnh nhất trong 3 đến 4 ngày đầu. Phần lớn người lớn còn khả năng lây trong khoảng 5 đến 7 ngày kể từ lúc khởi bệnh, có thể lâu hơn ở người có sức đề kháng yếu. Vì vậy, dù bạn đã thấy khá hơn, vẫn nên đeo khẩu trang và hạn chế tiếp xúc gần với người khác cho đến khi hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần dùng thuốc hạ sốt.

2. Những yếu tố quyết định người lớn mắc cúm A khỏi nhanh hay chậm

Cùng một loại virus, cùng một tuần lễ, nhưng đồng nghiệp của bạn có thể đi làm lại sau 5 ngày trong khi bạn mất gần hai tuần mới thật sự khỏe. Sự chênh lệch này đến từ nhiều yếu tố đan xen nhau.

Tuổi tác và bệnh nền

Người trên 65 tuổi, phụ nữ mang thai, người béo phì, người có bệnh phổi mạn tính như hen hoặc COPD, bệnh tim mạch, tiểu đường, bệnh thận hay suy giảm miễn dịch đều có nguy cơ hồi phục chậm và dễ gặp biến chứng hơn. Với nhóm này, cúm không chỉ là chuyện vài ngày khó chịu. Bệnh có thể làm bệnh nền nặng lên, ví dụ đường huyết dao động mạnh ở người tiểu đường hoặc cơn hen bùng phát ở người có cơ địa dị ứng.

Thời điểm bắt đầu điều trị

Thuốc kháng virus cúm phát huy hiệu quả tốt nhất khi được dùng sớm, lý tưởng là trong 48 giờ đầu kể từ lúc có triệu chứng. Khi dùng đúng thời điểm, thuốc có thể giúp rút ngắn thời gian bệnh khoảng một ngày và giảm nguy cơ biến chứng, nhất là ở người thuộc nhóm nguy cơ cao. Đây là lý do việc "cố chịu thêm vài ngày xem sao" đôi khi lại là quyết định khiến bạn bỏ lỡ thời điểm vàng. Lưu ý thuốc kháng virus là thuốc kê đơn, cần được bác sĩ đánh giá trước khi dùng.

Mức độ nghỉ ngơi và lối sống

Đây là yếu tố nằm hoàn toàn trong tầm kiểm soát của bạn nhưng lại thường bị xem nhẹ nhất. Người vừa ốm vừa tăng ca, thức khuya, uống ít nước thường kéo dài bệnh rõ rệt. Hút thuốc lá, uống rượu bia trong lúc bệnh cũng làm niêm mạc hô hấp phục hồi chậm hơn.

Tiêm phòng cúm và tình trạng miễn dịch

Người đã tiêm vắc xin cúm mùa vẫn có thể mắc bệnh nếu virus lưu hành khác chủng trong vắc xin, nhưng bệnh thường nhẹ hơn, ít sốt cao kéo dài và ít phải nhập viện. Ngược lại, người đang căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ mạn tính hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch thì thời gian hồi phục thường dài hơn.

Bội nhiễm và biến chứng

Nếu sau vài ngày bắt đầu đỡ, bạn lại sốt cao trở lại, ho đờm đặc vàng xanh hoặc khó thở, rất có thể đã bị bội nhiễm vi khuẩn hoặc viêm phổi. Khi đó thời gian bệnh sẽ kéo dài đáng kể và cần điều trị đúng hướng, không thể tự xoay xở bằng thuốc cảm thông thường.

3. Cúm A ở người lớn khi nào cần đi khám?

Phần lớn trường hợp cúm A nhẹ có thể chăm sóc tại nhà. Nhưng có những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang cần được bác sĩ can thiệp, và việc chần chừ lúc này có thể phải trả giá đắt.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay

Bạn nên đến cơ sở y tế sớm hoặc đi cấp cứu nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Khó thở, thở nhanh, cảm giác tức hoặc đau ngực
• Sốt cao trên 39 độ C không đáp ứng thuốc hạ sốt, hoặc sốt kéo dài quá 3 đến 4 ngày
• Đỡ được vài ngày rồi sốt, ho tái phát nặng hơn
• Lú lẫn, ngủ li bì, chóng mặt kéo dài hoặc ngất
• Nôn liên tục, không ăn uống được, dấu hiệu mất nước như tiểu ít, khô miệng
• Môi hoặc đầu ngón tay tím tái

Những nhóm người nên khám sớm dù triệu chứng còn nhẹ

Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh tim phổi, tiểu đường, bệnh thận, béo phì hoặc suy giảm miễn dịch không nên đợi đến khi nặng mới đi khám. Với các nhóm này, mỗi ngày trì hoãn đều làm tăng nguy cơ biến chứng. Chỉ cần thấy sốt kèm đau người, ho đột ngột trong mùa cúm, bạn nên liên hệ bác sĩ trong vòng 24 đến 48 giờ đầu.

Đi khám cúm A ở phòng khám I-Medicare

Nếu đang ở khu vực Nam Từ Liêm và cần một nơi khám cúm thuận tiện, bạn có thể đến Phòng khám I-Medicare tại Tầng 1, Toà nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội. Tại đây, quá trình thăm khám khi nghi ngờ cúm A thường diễn ra khá đơn giản. Bác sĩ sẽ hỏi bạn về thời điểm khởi phát, các triệu chứng, tiền sử bệnh và các thuốc đã dùng, sau đó khám lâm sàng vùng họng, phổi và đánh giá tình trạng chung.

Nếu cần xác định chính xác bạn có nhiễm cúm A hay không, bác sĩ có thể chỉ định test nhanh cúm lấy mẫu dịch mũi họng, cho kết quả trong thời gian ngắn, thường chỉ khoảng vài chục phút. Dựa trên kết quả và mức độ bệnh, bác sĩ sẽ tư vấn hướng điều trị phù hợp, hướng dẫn chăm sóc tại nhà và dặn dò những dấu hiệu cần quay lại khám. Bạn chỉ nên tự kiểm tra thêm các xét nghiệm khác khi bác sĩ thấy thật sự cần thiết.

4. Làm gì để cúm A nhanh hồi phục và hạn chế lây cho người khác?

Không có "thần dược" nào khiến cúm khỏi sau một đêm, nhưng cách chăm sóc đúng có thể giúp bạn đỡ khổ hơn và rút ngắn quãng đường hồi phục.

Nghỉ ngơi thật sự và bù đủ nước

Ngủ đủ giấc, tránh làm việc gắng sức, tạm gác lịch tập thể thao cho đến khi hết sốt hẳn. Sốt và ra mồ hôi làm mất nước nhanh, nên bạn cần uống nước lọc, nước ấm, nước oresol pha đúng hướng dẫn hoặc nước canh loãng rải đều trong ngày thay vì chỉ uống khi thấy khát.

Ăn uống dễ tiêu, đủ chất

Khi chán ăn, bạn có thể chia nhỏ bữa, ưu tiên cháo, súp, canh hầm, trứng, sữa chua, hoa quả mềm. Mục tiêu không phải là ăn thật nhiều mà là cung cấp đủ năng lượng và đạm để cơ thể có nguyên liệu phục hồi. Nên hạn chế đồ chiên rán, cay nóng nhiều, rượu bia và thuốc lá vì chúng làm họng và đường thở kích ứng hơn.

Dùng thuốc đúng cách

Thuốc hạ sốt giảm đau như paracetamol có thể dùng khi sốt cao hoặc đau nhức khó chịu, nhưng cần theo đúng liều ghi trên nhãn hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Một sai lầm rất phổ biến là tự mua kháng sinh khi bị cúm. Cúm do virus gây ra, kháng sinh không có tác dụng với virus và chỉ được dùng khi bác sĩ xác định có bội nhiễm vi khuẩn. Việc tự ý dùng còn góp phần làm kháng thuốc, gây hại cho chính bạn về sau.

Giữ không gian sống thông thoáng và ấm vừa phải

Phòng ngủ nên thoáng khí nhưng tránh gió lùa trực tiếp. Giữ độ ẩm không khí hợp lý, súc họng bằng nước muối sinh lý và vệ sinh mũi sẽ giúp họng đỡ rát, giảm ho khan. Nếu dùng điều hòa, đừng để nhiệt độ quá lạnh vì có thể kích thích cơn ho.

Hạn chế lây cho gia đình và đồng nghiệp

Trong nhà có người già, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền, việc cách ly tương đối là rất quan trọng. Bạn nên ở phòng riêng nếu có thể, đeo khẩu trang khi cần tiếp xúc, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và không dùng chung cốc, khăn mặt. Thông gió phòng ít nhất vài lần trong ngày. Ở cơ quan, hãy xin nghỉ ốm hoặc làm việc từ xa cho đến khi hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần thuốc hạ sốt, thay vì đi làm với hy vọng "chịu được" rồi vô tình lây cho cả nhóm.

Khi nào có thể quay lại sinh hoạt bình thường?

Bạn có thể trở lại công việc khi hết sốt tối thiểu 24 giờ, ăn uống ổn và không còn mệt lả. Dù vậy, hãy tăng dần cường độ thay vì dồn việc cùng lúc, và chưa nên tập nặng ngay trong vài ngày đầu. Nếu cảm thấy hụt hơi, đau ngực khi vận động nhẹ hoặc ho nặng hơn khi gắng sức, hãy dừng lại và đi khám.

Cúm A ở người lớn bao lâu thì khỏi? Thông thường là khoảng 5 đến 7 ngày với triệu chứng chính, còn ho và mệt có thể kéo dài thêm 1 đến 2 tuần tùy cơ địa, bệnh nền và cách chăm sóc. Điều quan trọng là nghỉ ngơi đúng mức, uống đủ nước, không tự ý dùng kháng sinh và nhận biết sớm các dấu hiệu nặng để không bỏ lỡ thời điểm điều trị. Nếu bạn nghi ngờ mình mắc cúm A, đặc biệt khi thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy đến Phòng khám I-Medicare tại Tầng 1, Toà nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội để được thăm khám và tư vấn kịp thời.