Đây là câu hỏi đầu tiên hầu hết người bệnh đặt ra khi đã uống hết thuốc mà cổ họng vẫn ngứa rát, cứ vài phút lại phải hắng giọng. Câu trả lời ngắn gọn là: tùy cơ địa, nhưng đa số trường hợp ho sẽ giảm dần trong vòng 2 đến 3 tuần, và một số người cần tới 4 đến 8 tuần mới hết hẳn.
Cúm A thường khiến người bệnh sốt cao, đau mỏi người trong 3 đến 5 ngày đầu. Sau đó các triệu chứng toàn thân lui dần, nhưng ho là triệu chứng "rút lui" chậm nhất. Với người trẻ khỏe, không có bệnh nền, ho thường nhẹ đi rõ rệt sau khoảng 10 đến 14 ngày kể từ lúc khởi bệnh và dứt hẳn trong khoảng ba tuần.
Nếu cơn ho còn kéo qua tuần thứ ba nhưng nhẹ dần theo từng ngày, bạn chưa cần quá lo. Giới chuyên môn gọi đây là ho bán cấp, tức ho kéo dài từ 3 đến 8 tuần, và nó khá phổ biến sau các đợt nhiễm virus đường hô hấp. Còn nếu ho vượt quá 8 tuần thì đã thuộc nhóm ho mạn tính, lúc này nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì chờ tự khỏi.
Cùng một đợt cúm, có người ho vài ngày là hết, có người ho cả tháng. Sự khác biệt thường nằm ở những yếu tố sau.
Người hút thuốc lá, thuốc lào hoặc thường xuyên hít khói bụi sẽ có niêm mạc đường thở vốn đã bị kích thích, nên phục hồi chậm hơn. Người mắc hen, viêm mũi dị ứng, viêm xoang mạn hay trào ngược dạ dày thực quản cũng dễ ho dai dẳng hơn vì cúm đã "đánh thức" những bệnh nền này. Ngoài ra, nếu bạn vừa ốm dậy đã quay lại làm việc cường độ cao, thức khuya, điều hòa lạnh cả ngày thì đường thở khó có cơ hội hồi phục.
Hãy thử hình dung một trường hợp quen thuộc: chị Lan, 32 tuổi, làm văn phòng ở Hà Nội, bị cúm A hồi đầu tháng. Sau 5 ngày chị hết sốt, đi làm lại, nhưng ngồi phòng máy lạnh là ho từng chập, đêm nằm xuống lại ho nhiều hơn. Sang tuần thứ hai, chị tưởng mình bị "nặng thêm" trong khi thực tế đường thở chỉ đang nhạy cảm hơn bình thường. Nhờ nghỉ ngơi, uống đủ nước và tránh lạnh đột ngột, cơn ho của chị giảm dần và hết hẳn sau khoảng 3 tuần.
Nhiều người nghĩ cúm đã hết thì ho cũng phải hết. Thực tế, virus có thể đã bị cơ thể loại bỏ nhưng tổn thương mà nó để lại trên đường thở thì cần thời gian dài hơn để lành.
Virus cúm A tấn công trực tiếp vào lớp tế bào lót đường thở, nơi có những sợi lông chuyển nhỏ li ti làm nhiệm vụ quét bụi và dịch nhầy ra ngoài. Khi lớp tế bào này bị phá hủy, cơ chế tự làm sạch của đường thở suy yếu. Cơ thể phải ho để thay thế việc "quét dọn" mà lông chuyển chưa làm được. Quá trình tái tạo lớp niêm mạc này mất vài tuần, đó là lý do cơn ho kéo dài dù bạn đã hết sốt.
Sau cúm, các thụ thể ho ở thanh quản và phế quản trở nên nhạy hơn. Một luồng khí lạnh, mùi nước hoa, khói bếp, thậm chí nói chuyện nhiều cũng đủ kích hoạt cơn ho. Tình trạng này gọi là tăng phản ứng phế quản. Nó thường gây ho khan, ho từng cơn, đôi khi kèm cảm giác tức nhẹ ngực hoặc khò khè thoáng qua. Với người có cơ địa dị ứng, hiện tượng này kéo dài và rõ rệt hơn.
Cúm A thường kéo theo viêm mũi họng. Dịch nhầy từ mũi chảy xuống phía sau họng, nhất là khi nằm, gây ngứa và kích thích ho. Người bệnh hay mô tả là "có gì đó vướng ở cổ", phải hắng giọng liên tục. Nếu dịch ứ đọng lâu, xoang có thể viêm theo, khiến ho kéo dài và đi kèm nghẹt mũi, nặng đầu.
Sức đề kháng đường hô hấp giảm sau cúm tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn tới viêm phế quản hoặc viêm phổi bội nhiễm. Dấu hiệu gợi ý là ho đang giảm thì đột nhiên nặng lên, sốt trở lại, đờm chuyển sang màu vàng đậm hoặc xanh. Bên cạnh đó, cúm có thể làm bùng phát hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc trào ngược dạ dày thực quản. Trong những trường hợp này, ho không còn là "di chứng thông thường" mà là biểu hiện của một bệnh cần điều trị riêng.
Phần lớn trường hợp ho sau cúm A lành tính và tự thuyên giảm. Tuy nhiên, vì ho có thể che giấu những biến chứng nghiêm trọng nên bạn cần biết cách phân biệt.
Cơn ho thường được coi là hồi phục bình thường khi hội đủ các đặc điểm sau: bạn đã hết sốt ít nhất vài ngày, ho là ho khan hoặc có ít đờm trong, mức độ giảm dần theo thời gian, ăn ngủ và sinh hoạt gần như bình thường. Lúc này, nghỉ ngơi, giữ ấm, uống đủ nước và theo dõi thêm là cách xử trí hợp lý.
Bạn nên đi khám sớm nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
Trẻ nhỏ, người trên 65 tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, hen, bệnh phổi mạn hay suy giảm miễn dịch là nhóm dễ gặp biến chứng hơn. Với trẻ em, hãy chú ý nếu bé thở nhanh, rút lõm lồng ngực, bỏ bú, ngủ li bì hoặc môi tím tái. Ở những nhóm này, đừng chờ đến tuần thứ ba mới đi khám, hãy đến cơ sở y tế ngay khi thấy bất thường.
Trong lúc chờ đường thở hồi phục, bạn có thể làm dịu cơn ho bằng những việc đơn giản. Uống nước ấm thường xuyên giúp đờm loãng và cổ họng đỡ khô. Rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp giảm dịch chảy xuống họng. Nằm gối cao đầu, tránh khói thuốc, bụi, mùi hóa chất và hạn chế ở trong phòng điều hòa quá lạnh. Một thìa mật ong pha nước ấm cũng giúp dịu họng ở người lớn, nhưng không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi.
Điều cần tránh là tự ý dùng kháng sinh "cho chắc". Cúm A do virus gây ra, kháng sinh không có tác dụng với virus và chỉ cần dùng khi bác sĩ xác định có bội nhiễm vi khuẩn. Việc dùng sai còn làm rối loạn hệ vi sinh và góp phần gây kháng thuốc. Tương tự, không nên tự mua các loại thuốc ho có thành phần ức chế ho mạnh khi chưa biết ho khan hay ho có đờm, vì ức chế sai cách có thể khiến đờm ứ lại trong phổi.
Sau khi đã thử chăm sóc tại nhà, bạn nên cân nhắc đi khám nếu cơn ho không cải thiện hoặc có dấu hiệu bất thường. Việc khám sớm giúp xác định rõ ho do tổn thương hồi phục, do viêm xoang, dị ứng hay đã có biến chứng ở phổi để dùng thuốc đúng hướng.
Bạn nên sắp xếp đi khám khi ho kéo dài trên 3 tuần, ho tăng dần thay vì giảm, ho về đêm làm mất ngủ, hoặc ho kèm sốt, khó thở, đau ngực, đờm đổi màu. Nếu bạn thuộc nhóm có bệnh nền, người lớn tuổi hoặc đang mang thai, hãy đi khám sớm hơn thay vì chờ đủ ba tuần.
Tại phòng khám đa khoa I-Medicare, bác sĩ sẽ bắt đầu bằng việc hỏi kỹ về diễn tiến bệnh: bạn bị cúm từ khi nào, ho theo kiểu nào, có đờm hay không, nặng hơn vào thời điểm nào trong ngày và bạn đã dùng những thuốc gì. Sau đó, bạn được khám tai mũi họng, nghe phổi và đo chỉ số cơ bản như nhiệt độ, nhịp thở, độ bão hòa oxy trong máu.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm một số cận lâm sàng cơ bản như chụp X-quang ngực để loại trừ viêm phổi hoặc xét nghiệm máu để đánh giá tình trạng nhiễm trùng. Không phải ai cũng cần làm tất cả, bác sĩ sẽ chỉ định theo triệu chứng của riêng bạn để tránh làm những xét nghiệm không cần thiết.
Nếu bạn đang ở khu vực Mễ Trì, Từ Liêm hoặc các quận lân cận, có thể đến thăm khám trực tiếp tại:
Phòng khám đa khoa I-Medicare
Địa chỉ: Tầng 1, Toà nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội.
Khi đi khám, bạn nên mang theo đơn thuốc hoặc tên các loại thuốc đã dùng trong đợt cúm, đồng thời ghi lại ngắn gọn thời gian ho, mức độ và những lúc ho nặng nhất. Những chi tiết này giúp bác sĩ đánh giá nhanh và chính xác hơn.
Ho sau cúm A thường kéo dài từ 2 đến 3 tuần, có thể lâu hơn ở người có bệnh nền hoặc đường thở nhạy cảm, và đa số là lành tính nếu bạn nghỉ ngơi, giữ ấm, uống đủ nước. Tuy vậy, nếu ho kéo dài trên 3 tuần, nặng dần hoặc kèm sốt, khó thở, đau ngực, đừng cố chịu đựng hay tự dùng thuốc. Hãy đến phòng khám đa khoa I-Medicare tại Tầng 1, Toà nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội để được bác sĩ thăm khám và tư vấn hướng điều trị phù hợp với tình trạng của bạn.
🇻🇳 PHÒNG KHÁM ĐA KHOA I-MEDICARE 🇰🇷
Địa chỉ: Tầng 1, Trung tâm thương mại The Garden, Mễ Trì, Hà Nội
Hotline: 024.3880.3333
Thứ Hai - Thứ Sáu: 8:30 - 19:30 | Thứ Bảy: 8:30 - 17:30 | Chủ nhật: 8:30 - 15:30
Website: imedi.com.vn
Zalo OA: zalo.me/pkdkimedicare
KakaoTalk: http://pf.kakao.com/_WxikRK
Facebook: https://www.facebook.com/pkdk.imedicare
Tiếng Việt
English
한국어
