Siêu âm sử dụng sóng âm tần số cao phát ra từ đầu dò, sóng âm này truyền vào cơ thể, gặp các cấu trúc mô khác nhau sẽ phản xạ trở lại với mức độ khác nhau, từ đó tạo thành hình ảnh trên màn hình. Ruột thừa bình thường có kích thước rất nhỏ, thành mỏng, nhiều khi khó quan sát rõ trên siêu âm thông thường. Tuy nhiên khi ruột thừa bị viêm, nó sưng to lên, thành dày ra rõ rệt và chứa dịch bên trong, những thay đổi này khiến ruột thừa viêm trở nên dễ nhận diện hơn nhiều so với ruột thừa khỏe mạnh. Đây chính là cơ sở để bác sĩ chẩn đoán hình ảnh có thể phát hiện được tình trạng viêm ruột thừa qua siêu âm.
So với chụp CT hay MRI, siêu âm có nhiều ưu điểm khiến nó trở thành lựa chọn hàng đầu khi nghi ngờ viêm ruột thừa, đặc biệt ở trẻ em và phụ nữ mang thai - những đối tượng cần hạn chế tiếp xúc tia xạ. Siêu âm không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, có thể lặp lại nhiều lần để theo dõi diễn tiến mà không gây hại cho cơ thể, chi phí cũng thấp hơn đáng kể so với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác. Với những trường hợp lâm sàng điển hình, chỉ cần siêu âm là bác sĩ đã có đủ căn cứ để đưa ra quyết định điều trị mà không cần chụp thêm CT.
Dù có nhiều ưu điểm, siêu âm cũng có những giới hạn nhất định. Ở người thừa cân, lớp mỡ bụng dày có thể làm giảm chất lượng hình ảnh, khiến việc quan sát ruột thừa trở nên khó khăn hơn. Tình trạng chướng hơi trong ruột cũng gây cản trở sóng âm, làm che khuất một phần hoặc toàn bộ ruột thừa. Ngoài ra, vị trí giải phẫu của ruột thừa ở một số người khá bất thường, chẳng hạn nằm sau manh tràng hoặc lệch cao lên phía gan, khiến việc xác định trên siêu âm gặp trở ngại hơn so với vị trí điển hình. Trong những tình huống này, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định thêm CT để có kết quả rõ ràng hơn.
Trên siêu âm, ruột thừa viêm thường biểu hiện dưới dạng một cấu trúc hình ống, đầu cùng bịt kín, đường kính lớn hơn mức bình thường, thường vượt quá sáu milimet khi đo cắt ngang. Thành ruột thừa dày lên rõ rệt, mất đi cấu trúc phân lớp bình thường của thành ống tiêu hóa. Khi ấn đầu dò vào vùng nghi ngờ, ruột thừa viêm sẽ không xẹp lại như ruột thừa bình thường, dấu hiệu này được bác sĩ chẩn đoán hình ảnh gọi là dấu hiệu không đè xẹp được, một trong những tiêu chí quan trọng để khẳng định viêm ruột thừa.
Nếu viêm ruột thừa đã tiến triển nặng, hình ảnh siêu âm có thể cho thấy thêm nhiều dấu hiệu đáng chú ý. Trường hợp có sỏi phân kẹt trong lòng ruột thừa, bác sĩ sẽ thấy một cấu trúc tăng âm kèm bóng cản phía sau nằm trong lòng ruột thừa viêm. Khi ruột thừa đã vỡ, có thể quan sát thấy dịch tự do quanh ruột thừa hoặc trong ổ bụng, đôi khi kèm theo hình ảnh một khối áp xe khu trú nếu cơ thể đã tạo vách ngăn bao bọc ổ nhiễm trùng lại. Những hình ảnh này giúp bác sĩ không chỉ xác định có viêm ruột thừa hay không mà còn đánh giá được mức độ nghiêm trọng để quyết định hướng xử trí phù hợp, có cần phẫu thuật cấp cứu ngay hay có thể trì hoãn một vài giờ để chuẩn bị.
Một số bệnh lý vùng bụng dưới bên phải có triệu chứng khá giống viêm ruột thừa nhưng hình ảnh siêu âm lại khác biệt, chẳng hạn viêm hạch mạc treo ruột ở trẻ em thường cho thấy các hạch to nằm rải rác mà không có tổn thương ruột thừa đi kèm, hay u nang buồng trứng xoắn ở nữ giới có hình ảnh khối u nang tách biệt hoàn toàn với vị trí ruột thừa. Việc phân biệt chính xác những bệnh lý này có ý nghĩa quan trọng, giúp tránh chỉ định phẫu thuật không cần thiết hoặc ngược lại, tránh bỏ sót bệnh khi triệu chứng lâm sàng gây nhầm lẫn.
Siêu âm là phương pháp thường được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán viêm ruột thừa nhờ khả năng phát hiện các dấu hiệu bất thường tại vùng bụng. Tuy nhiên, độ chính xác của siêu âm còn phụ thuộc vào vị trí ruột thừa, thể trạng người bệnh và kinh nghiệm của bác sĩ thực hiện.
Trong tay bác sĩ có kinh nghiệm cùng máy siêu âm chất lượng tốt, siêu âm có thể phát hiện chính xác phần lớn các trường hợp viêm ruột thừa điển hình. Độ chính xác của phương pháp này phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng và kinh nghiệm của người thực hiện, bởi việc tìm được ruột thừa và nhận diện đúng các dấu hiệu viêm đòi hỏi sự tỉ mỉ, không giống như CT có thể quét toàn bộ vùng bụng một cách hệ thống. Đây cũng là lý do vì sao kết quả siêu âm ở những cơ sở khác nhau đôi khi có sự chênh lệch nhất định.
Bên cạnh kinh nghiệm của bác sĩ, chất lượng máy siêu âm, thời điểm thực hiện so với lúc khởi phát triệu chứng cũng ảnh hưởng đến độ chính xác. Nếu siêu âm được thực hiện quá sớm, khi ruột thừa mới chỉ viêm nhẹ, các dấu hiệu hình ảnh có thể chưa rõ ràng. Ngược lại, nếu thực hiện đúng thời điểm ruột thừa đã sưng viêm rõ, khả năng phát hiện sẽ cao hơn hẳn. Vì vậy, trong một số trường hợp nghi ngờ nhưng kết quả siêu âm ban đầu chưa rõ ràng, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm lại sau vài giờ theo dõi hoặc kết hợp thêm xét nghiệm máu để có cái nhìn toàn diện hơn.
Không có phương pháp chẩn đoán hình ảnh nào là hoàn hảo tuyệt đối, do đó siêu âm luôn cần được kết hợp với thăm khám lâm sàng trực tiếp. Bác sĩ sẽ ấn vào các điểm đau đặc trưng trên bụng, đánh giá phản ứng thành bụng, kết hợp với triệu chứng người bệnh mô tả như đau khởi phát quanh rốn rồi khu trú xuống hố chậu phải, kèm buồn nôn, sốt nhẹ. Khi thông tin lâm sàng và hình ảnh siêu âm đồng thuận với nhau, độ tin cậy của chẩn đoán sẽ tăng lên đáng kể, giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị chính xác và kịp thời hơn.
Đau bụng do viêm ruột thừa thường có xu hướng tăng dần, có thể bắt đầu quanh rốn rồi khu trú xuống vùng bụng dưới bên phải. Khi cơn đau kéo dài, kèm sốt, buồn nôn hoặc chán ăn, người bệnh nên đi khám và siêu âm sớm để xác định nguyên nhân.
Cơn đau trong viêm ruột thừa thường có một diễn tiến khá đặc trưng mà nhiều người có thể tự nhận biết. Ban đầu, đau thường mơ hồ, âm ỉ quanh vùng rốn hoặc vùng thượng vị, dễ bị nhầm với đau dạ dày thông thường. Sau khoảng vài giờ, cơn đau có xu hướng di chuyển và khu trú rõ rệt xuống vùng hố chậu phải, tăng dần mức độ và trở nên đau nhói khi vận động, ho hoặc đi lại mạnh. Nếu bạn hoặc người thân đang trải qua cơn đau bụng theo diễn tiến này, đây là dấu hiệu cần được kiểm tra siêu âm càng sớm càng tốt.
Ngoài đau bụng, viêm ruột thừa thường đi kèm với một số biểu hiện khác như buồn nôn, nôn, chán ăn, sốt nhẹ dao động quanh mức ba mươi bảy phẩy năm đến ba mươi tám độ. Một số người còn gặp tình trạng rối loạn tiêu hóa nhẹ như tiêu chảy hoặc táo bón. Khi cơn đau bụng xuất hiện cùng lúc với các triệu chứng này, đặc biệt là sốt tăng dần theo thời gian, khả năng viêm ruột thừa cần được đặt ra và không nên trì hoãn việc thăm khám, bởi ruột thừa có thể vỡ trong vòng 24 đến 48 giờ kể từ khi khởi phát viêm nếu không được can thiệp kịp thời.
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ viêm ruột thừa, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị để được thăm khám và siêu âm kịp thời thay vì chờ đợi theo dõi tại nhà. Tại I-Medicare, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng trực tiếp, ấn các điểm đau đặc trưng trên bụng để đánh giá ban đầu, sau đó chỉ định siêu âm ổ bụng để quan sát trực tiếp tình trạng ruột thừa. Trong một số trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm máu cơ bản để kiểm tra dấu hiệu nhiễm trùng, hỗ trợ củng cố chẩn đoán trước khi đưa ra hướng xử trí phù hợp.
Toàn bộ quy trình được thực hiện nhanh gọn, có kết quả ngay trong buổi khám, giúp người bệnh không phải chờ đợi lâu trong tình trạng đau đớn và lo lắng. I-Medicare hiện tọa lạc tại Tầng 1, Toà nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội, thuận tiện cho người dân khu vực Hà Nội tìm đến khi cần kiểm tra sức khỏe khẩn cấp.
Siêu âm phát hiện viêm ruột thừa là công cụ chẩn đoán quan trọng giúp bác sĩ nhanh chóng xác định tình trạng viêm, đánh giá mức độ nghiêm trọng và đưa ra hướng xử trí kịp thời trước khi biến chứng nguy hiểm xảy ra. Việc nhận biết sớm đặc điểm cơn đau, chủ động thăm khám khi có dấu hiệu nghi ngờ sẽ giúp bạn tránh được những rủi ro không đáng có từ một bệnh lý vốn có thể xử trí đơn giản nếu phát hiện kịp thời. Nếu đang có cơn đau bụng nghi ngờ viêm ruột thừa, đừng chần chừ, hãy đến I-Medicare để được thăm khám và siêu âm kiểm tra ngay hôm nay.
🇻🇳 PHÒNG KHÁM ĐA KHOA I-MEDICARE 🇰🇷
Địa chỉ: Tầng 1, Trung tâm thương mại The Garden, Mễ Trì, Hà Nội
Hotline: 024.3880.3333
Thứ Hai - Thứ Sáu: 8:30 - 19:30 | Thứ Bảy: 8:30 - 17:30 | Chủ nhật: 8:30 - 15:30
Website: imedi.com.vn
Zalo OA: zalo.me/pkdkimedicare
KakaoTalk: http://pf.kakao.com/_WxikRK
Facebook: https://www.facebook.com/pkdk.imedicare
Tiếng Việt
English
한국어
