Chảy nước mũi thực chất là phản ứng bảo vệ của niêm mạc mũi trước virus, vi khuẩn, bụi hay chất gây dị ứng. Vì vậy, điều cần làm rõ không phải là "làm sao cho hết nước mũi", mà là "điều gì đang kích thích mũi con liên tục". Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp nhất ở trẻ nhỏ.
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt ở trẻ đi nhà trẻ hoặc mẫu giáo. Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ còn non, mỗi năm một đứa trẻ có thể mắc vài đợt cảm lạnh, mỗi đợt kéo dài cả tuần. Khi các đợt bệnh nối tiếp nhau, bố mẹ có cảm giác con "chảy mũi suốt", dù thực tế là nhiều đợt nhiễm virus khác nhau chồng lên nhau.
Ví dụ, một bé 3 tuổi mới đi mẫu giáo vào tháng 9. Bé khỏi cảm đầu tháng 10 thì đến giữa tháng lại lây từ bạn cùng lớp, rồi cuối tháng thêm một đợt nữa. Nhìn từ bên ngoài, bé chảy mũi liên tục hơn một tháng, nhưng bản chất là ba đợt nhiễm virus riêng biệt.
Nếu con chảy nước mũi trong, loãng như nước, kèm hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, hay dụi mũi, hay nghẹt mũi về đêm hoặc sáng sớm và không hề sốt, bố mẹ nên nghĩ đến dị ứng. Các tác nhân thường gặp là bụi nhà, mạt bụi trong chăn gối, lông thú cưng, nấm mốc và phấn hoa. Khí hậu miền Bắc với những ngày nồm ẩm kéo dài càng khiến nấm mốc và mạt bụi phát triển, làm triệu chứng nặng hơn.
VA là mô lympho nằm ở phía sau mũi, ngay trên vòm họng. Khi VA viêm hoặc phì đại, nó vừa cản đường thở vừa là ổ chứa dịch nhầy, khiến trẻ nghẹt mũi, ngủ ngáy, thở há miệng và chảy mũi dai dẳng. Ở trẻ lớn hơn, viêm xoang có thể xảy ra sau một đợt cảm, với biểu hiện nước mũi đục kéo dài, ho nhiều về đêm, hơi thở có mùi.
Có một dấu hiệu rất đặc trưng nhưng nhiều gia đình bỏ sót: chỉ chảy mũi một bên, nước mũi đặc hoặc có mùi hôi. Trẻ nhỏ rất hay nhét hạt cườm, mẩu giấy, hạt đậu hay đồ chơi nhỏ vào mũi rồi quên mất. Ngoài ra, khói thuốc lá, khói bếp, bụi mịn và việc ngồi lâu trong phòng điều hòa khô lạnh cũng làm niêm mạc mũi trẻ bị kích thích, khiến tình trạng chảy mũi khó dứt.
Phần lớn bố mẹ không ngại con chảy mũi vài ngày, nhưng sẽ phân vân không biết đến lúc nào thì cần đi khám. Cách đơn giản là theo dõi dựa trên thời gian, diễn tiến và những dấu hiệu đi kèm.
Một đợt cảm do virus thường đạt đỉnh trong 3 đến 5 ngày đầu rồi giảm dần, và phần lớn khỏi sau khoảng 7 đến 10 ngày. Nếu qua 10 ngày mà nước mũi không giảm, hoặc đã đỡ rồi lại nặng hơn, đó là lúc nên cho trẻ đi khám. Với tình trạng chảy mũi kéo dài trên 2 đến 3 tuần, hoặc cứ vài tuần lại tái phát, bố mẹ không nên tiếp tục chờ đợi hay tự điều trị tại nhà nữa.
Nhiều người tin rằng nước mũi vàng hoặc xanh nghĩa là con bị nhiễm khuẩn và cần kháng sinh. Thực tế, màu nước mũi thường đổi từ trong sang đục, vàng, thậm chí xanh ngay trong một cơn cảm thông thường do virus, vì các tế bào miễn dịch đang hoạt động. Điều đáng chú ý hơn màu sắc là thời gian kéo dài, tính chất một bên, mùi hôi và các triệu chứng kèm theo.
Bố mẹ nên đưa con đi khám ngay, không đợi đủ số ngày, nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:
Dù cuối cùng có cần đi khám hay không, việc chăm sóc tại nhà đúng cách vẫn là nền tảng giúp con dễ chịu hơn và hạn chế biến chứng.
Rửa mũi bằng nước muối sinh lý 0,9% là biện pháp an toàn, giúp loãng dịch nhầy và cuốn bớt virus, bụi, chất gây dị ứng. Bố mẹ nên rửa nhẹ nhàng vào buổi sáng, trước khi ngủ và trước các bữa bú hoặc ăn, vì mũi thông thoáng giúp con bú, ăn dễ hơn. Với trẻ nhỏ, hãy để con nằm nghiêng hoặc ngồi hơi cúi đầu, tránh bơm mạnh gây sặc hoặc ảnh hưởng đến tai.
Với trẻ sơ sinh và trẻ chưa biết xì mũi, dụng cụ hút mũi có thể giúp lấy bớt dịch ra. Tuy nhiên, hãy hút nhẹ tay và không hút quá thường xuyên, vì hút nhiều hoặc quá mạnh sẽ làm niêm mạc mũi trầy xước, sưng nề, khiến mũi càng nghẹt hơn. Thông thường, một lần hút sau khi nhỏ nước muối là đủ.
Không khí quá khô làm dịch mũi đặc lại và khó thoát ra. Mùa hanh hoặc khi dùng điều hòa, bố mẹ nên giữ độ ẩm phòng ở mức vừa phải, không để quạt hay điều hòa thổi trực tiếp vào con. Cho trẻ uống đủ nước hoặc bú đủ sữa, kê đầu cao nhẹ khi ngủ để dễ thở hơn. Chế độ ăn đủ chất và giấc ngủ đủ giờ cũng giúp hệ miễn dịch của con hồi phục nhanh hơn.
Nếu nghi ngờ yếu tố dị ứng, hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhưng hiệu quả: giặt chăn ga gối bằng nước nóng định kỳ, hạn chế thú nhồi bông và thảm lông, hút bụi thường xuyên và tuyệt đối không hút thuốc trong nhà hay trong xe có trẻ. Những thay đổi này không tốn kém nhưng đôi khi cải thiện triệu chứng rõ hơn cả thuốc.
Có vài thói quen tưởng như vô hại nhưng lại làm tình trạng kéo dài hoặc nặng hơn: tự mua kháng sinh cho con chỉ vì nước mũi đổi màu, dùng thuốc nhỏ mũi co mạch của người lớn hoặc dùng kéo dài, dùng các loại thuốc cảm tổng hợp không rõ chỉ định cho trẻ nhỏ, hay ngoáy mũi bằng tăm bông đưa sâu vào mũi. Khi con cần dùng thuốc, hãy để bác sĩ cân nhắc loại thuốc và thời gian dùng phù hợp với độ tuổi và nguyên nhân.
Khi con chảy mũi vượt quá mốc theo dõi, hoặc bố mẹ đã chăm sóc đúng cách mà tình trạng vẫn tái đi tái lại, việc thăm khám chuyên khoa là cách nhanh nhất để tìm ra nguyên nhân thực sự thay vì đoán mò.
Bố mẹ nên sắp xếp lịch khám khi con chảy mũi trên 2 đến 3 tuần, cứ vài tuần lại tái phát, kèm ngủ ngáy, thở há miệng, hay viêm tai, hoặc có biểu hiện nghi ngờ dị ứng hay dị vật. Khám sớm giúp tránh những biến chứng thường gặp như viêm tai giữa, viêm xoang hay ảnh hưởng đến giấc ngủ và sự phát triển của trẻ.
Tại I-Medicare, buổi khám thường bắt đầu bằng việc bác sĩ hỏi kỹ về quá trình bệnh của con: nước mũi chảy từ bao giờ, tính chất ra sao, con đã dùng những loại thuốc nào, có tiền sử dị ứng trong gia đình hay không. Sau đó, bác sĩ sẽ khám tổng quát vùng tai, mũi, họng của trẻ. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định nội soi tai mũi họng để quan sát rõ hơn bên trong mũi, vòm họng và VA, cùng một số xét nghiệm cơ bản khi cần thiết để làm rõ nguyên nhân. Mục tiêu là đưa ra hướng điều trị phù hợp và dặn dò bố mẹ cách chăm sóc con tại nhà sao cho đúng.
Phòng khám I-Medicare nằm tại Tầng 1, Toà nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội. Để buổi khám hiệu quả hơn, bố mẹ nên ghi nhanh lại thời điểm con bắt đầu chảy mũi, các thuốc đã dùng, và nếu có thể hãy chụp lại hình ảnh hoặc mô tả tính chất nước mũi. Với trẻ nhỏ, nên chọn giờ con không quá buồn ngủ hoặc đói để bé hợp tác tốt hơn trong lúc thăm khám.
Trẻ bị chảy nước mũi kéo dài có thể bắt nguồn từ những đợt cảm lặp lại, dị ứng, viêm VA, viêm xoang hay thậm chí dị vật, nên việc nhận diện đúng nguyên nhân quan trọng hơn là chỉ tìm cách làm con hết chảy mũi. Bố mẹ hãy chăm sóc con bằng nước muối sinh lý, giữ ẩm, giữ môi trường sạch, đồng thời theo dõi sát mốc thời gian và những dấu hiệu bất thường để kịp thời xử trí. Nếu con chảy mũi quá 2 đến 3 tuần hoặc tái đi tái lại, hãy đưa con đến khám tại I-Medicare, Tầng 1, Toà nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội để được bác sĩ thăm khám và tư vấn cụ thể.
🇻🇳 PHÒNG KHÁM ĐA KHOA I-MEDICARE 🇰🇷
Địa chỉ: Tầng 1, Trung tâm thương mại The Garden, Mễ Trì, Hà Nội
Hotline: 024.3880.3333
Thứ Hai - Thứ Sáu: 8:30 - 19:30 | Thứ Bảy: 8:30 - 17:30 | Chủ nhật: 8:30 - 15:30
Website: imedi.com.vn
Zalo OA: zalo.me/pkdkimedicare
KakaoTalk: http://pf.kakao.com/_WxikRK
Facebook: https://www.facebook.com/pkdk.imedicare
Tiếng Việt
English
한국어
