Nhiều người vẫn quen gộp cúm và cảm lạnh làm một. Cảm lạnh thường khởi phát từ từ với sổ mũi, hắt hơi, đau họng nhẹ và hiếm khi khiến bạn phải nghỉ làm. Cúm thì khác: bệnh ập đến đột ngột, sốt cao, đau nhức khắp người, mệt rã rời, ho khan kéo dài, nhiều người nằm liệt giường vài ngày và phải mất một đến hai tuần mới lấy lại sức.
Với người trẻ khỏe mạnh, đa phần cúm sẽ tự qua đi. Nhưng Virus cúm có thể tấn công trực tiếp vào đường hô hấp, làm tổn thương niêm mạc và hạ thấp khả năng phòng vệ tự nhiên của phổi. Đó là lý do cúm thường mở đường cho các bệnh nhiễm khuẩn thứ phát.
Thứ khiến bác sĩ lo ngại về cúm không nằm ở những ngày sốt ban đầu mà ở các biến chứng phía sau. Viêm phổi là biến chứng thường gặp nhất, có thể do chính virus cúm hoặc do vi khuẩn xâm nhập khi cơ thể đang suy yếu. Ngoài ra còn có viêm tai giữa, viêm xoang, viêm phế quản và ở trẻ nhỏ có thể gặp viêm cơ tim, viêm não dù hiếm.
Với người mắc bệnh mạn tính, cúm còn có thể làm bệnh nền nặng lên. Một người bị hen suyễn có thể lên cơn nhiều hơn, người bị suy tim có thể phải nhập viện vì khó thở, người đái tháo đường khó kiểm soát đường huyết hơn trong những ngày ốm. Có những trường hợp bệnh nền ổn định nhiều năm, chỉ một đợt cúm là mọi thứ đảo lộn.
Vaccine cúm không phải tấm khiên tuyệt đối. Người đã tiêm vẫn có thể bị cúm, đặc biệt khi virus cúm lưu hành không trùng hoàn toàn với chủng trong vaccine. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của việc tiêm phòng là giảm khả năng mắc bệnh, và nếu có mắc thì bệnh thường nhẹ hơn, ngắn ngày hơn, ít nguy cơ phải nhập viện hơn.
Hãy hình dung thế này: hai người cùng ở trong một văn phòng có đồng nghiệp bị cúm. Người đã tiêm phòng có thể chỉ sụt sùi nhẹ vài hôm, người chưa tiêm có thể sốt cao và nghỉ cả tuần. Với người đi làm, sự khác biệt đó nghĩa là ít ngày công bị mất hơn. Với người lớn tuổi, sự khác biệt đó đôi khi là ở nhà hay nằm viện.
Cúm lây rất nhanh qua giọt bắn khi ho, hắt hơi, nói chuyện gần, và cả qua tay chạm vào bề mặt nhiễm virus rồi đưa lên mắt, mũi, miệng. Một người nhiễm cúm có thể bắt đầu lây cho người khác từ trước khi có triệu chứng rõ ràng, nên rất khó tự "né" bằng cách ở xa người ốm.
Khi bạn tiêm phòng, bạn không chỉ bảo vệ mình mà còn giảm khả năng mang virus về nhà, nơi có thể có trẻ sơ sinh chưa đủ tuổi tiêm, ông bà cao tuổi hoặc người thân đang điều trị bệnh. Đây là lý do tiêm vaccine cúm được xem là một việc làm vì cộng đồng, chứ không chỉ vì cá nhân.
Tiêm vaccine cúm được khuyến nghị cho hầu hết mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nguy hiểm. Đặc biệt, một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao cần chủ động tiêm phòng hằng năm để bảo vệ sức khỏe.
Vaccine cúm được khuyến cáo cho hầu hết người từ 6 tháng tuổi trở lên, trừ những trường hợp có chống chỉ định. Tuy vậy, có một số nhóm đối tượng nên ưu tiên hơn cả vì nguy cơ biến chứng cao.
Trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 2 tuổi, có hệ miễn dịch còn non nớt và đường thở nhỏ, dễ bị viêm phổi, viêm tiểu phế quản khi nhiễm cúm. Trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo lại thường xuyên tiếp xúc gần với bạn bè nên khả năng bị lây cao. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi nếu tiêm lần đầu thường cần 2 mũi cách nhau ít nhất 4 tuần, phụ huynh nên hỏi bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp.
Từ khoảng 65 tuổi trở lên, hệ miễn dịch suy giảm dần theo tuổi, khả năng hồi phục sau bệnh cũng chậm hơn. Nhóm này chiếm phần lớn các ca cúm nặng và nhập viện. Với người cao tuổi, một đợt cúm có thể khiến sức khỏe sa sút kéo dài, kể cả sau khi virus đã hết.
Khi mang thai, cơ thể thay đổi về miễn dịch, tim và phổi, khiến mẹ bầu dễ bị cúm nặng hơn bình thường. Tiêm vaccine cúm trong thai kỳ còn giúp truyền một phần kháng thể sang con, tạo lớp bảo vệ trong những tháng đầu đời khi bé chưa đủ tuổi để tiêm. Mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ sản khoa hoặc bác sĩ tại cơ sở tiêm chủng để chọn thời điểm phù hợp.
Người mắc hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh thận, bệnh gan mạn hay người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch đều nằm trong nhóm nguy cơ cao. Với họ, tiêm phòng cúm gần như là một phần của việc quản lý bệnh nền, tương tự như uống thuốc đều và tái khám đúng hẹn.
Bác sĩ, điều dưỡng, giáo viên, nhân viên văn phòng, người làm dịch vụ, tài xế, người thường xuyên đi lại bằng phương tiện công cộng đều có nguy cơ tiếp xúc virus cao hơn mức trung bình. Tiêm phòng giúp họ duy trì công việc ổn định và hạn chế lây bệnh cho người xung quanh.
Virus cúm liên tục biến đổi qua từng mùa, trong khi khả năng bảo vệ của vaccine có thể suy giảm theo thời gian. Vì vậy, tiêm vaccine cúm hằng năm là cần thiết để duy trì miễn dịch và tăng khả năng bảo vệ trước các chủng virus cúm đang lưu hành.
Đây là thắc mắc rất phổ biến: "Năm ngoái tôi tiêm rồi, năm nay có cần tiêm nữa không?". Câu trả lời là có, và lý do đầu tiên nằm ở bản thân virus. Virus cúm có khả năng biến đổi kháng nguyên liên tục, nên các chủng lưu hành năm nay có thể khác đáng kể so với năm trước.
Thay vì chống một loại virus cố định như sởi hay bại liệt, vaccine cúm giống như phải "đuổi theo" một mục tiêu luôn di chuyển. Một vaccine hiệu quả với chủng của năm ngoái chưa chắc nhận diện tốt chủng của năm nay.
Hằng năm, Tổ chức Y tế Thế giới theo dõi tình hình virus cúm trên toàn cầu và đưa ra khuyến cáo về các chủng nên có mặt trong vaccine cho mùa tới. Nhà sản xuất dựa vào đó để điều chỉnh thành phần. Nghĩa là mũi tiêm của năm nay không đơn thuần là bản lặp lại của năm trước, mà là phiên bản đã được cập nhật để phù hợp hơn với các chủng dự kiến lưu hành.
Lý do thứ hai nằm ở cơ thể chúng ta. Sau khi tiêm, lượng kháng thể chống cúm đạt đỉnh trong vài tuần đầu rồi giảm dần qua các tháng. Ở người lớn tuổi hoặc người có miễn dịch yếu, mức giảm này thường nhanh hơn. Nếu chỉ tiêm một lần rồi thôi, đến mùa cúm năm sau lượng kháng thể còn lại có thể không đủ để bảo vệ.
Sau khi tiêm, cơ thể cần khoảng 2 tuần để hình thành miễn dịch đầy đủ, vì vậy nên tiêm trước khi bước vào cao điểm của mùa cúm. Ở miền Bắc nước ta, cúm thường tăng khi thời tiết chuyển lạnh và ẩm, nên khoảng cuối thu đầu đông là thời điểm hợp lý để tiêm. Dù vậy, cúm có thể xuất hiện quanh năm, nên nếu chưa tiêm thì lúc nào tiêm cũng tốt hơn là không tiêm.
Tiêm vaccine cúm định kỳ là biện pháp chủ động giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và các thành viên trong gia đình trước nguy cơ mắc cúm mùa. Tại Phòng khám Đa khoa I-Medicare, khách hàng được tư vấn và hướng dẫn tiêm phòng phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và nhu cầu cá nhân.
Trước khi tiêm, bạn hoặc con bạn sẽ được bác sĩ thăm khám sàng lọc cơ bản để bảo đảm đủ điều kiện sức khỏe. Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh, tiền sử dị ứng, các loại thuốc đang dùng, các lần tiêm chủng trước đó và tình trạng sức khỏe những ngày gần đây. Bạn cũng được đo thân nhiệt, kiểm tra huyết áp và nghe tim phổi.
Những bước này tuy đơn giản nhưng rất quan trọng. Nếu đang sốt hoặc có bệnh cấp tính, bác sĩ có thể khuyên hoãn tiêm vài ngày. Nếu từng có phản ứng nặng với vaccine hoặc dị ứng thành phần vaccine, bạn sẽ được tư vấn cụ thể trước khi quyết định. Chính khâu sàng lọc này giúp việc tiêm phòng an toàn hơn và phù hợp với từng người.
Mỗi gia đình có những nhu cầu khác nhau: trẻ nhỏ tiêm lần đầu cần lịch tiêm hai mũi, mẹ bầu cần chọn thời điểm phù hợp với thai kỳ, người cao tuổi hay người có bệnh nền cần cân nhắc thêm về tình trạng sức khỏe hiện tại. Bác sĩ tại phòng khám sẽ tư vấn riêng để bạn hiểu rõ lịch tiêm, những phản ứng có thể gặp sau tiêm và cách theo dõi tại nhà.
Sau khi tiêm, bạn nên ngồi lại theo dõi tại phòng khám khoảng 30 phút để kịp xử trí nếu có phản ứng bất thường. Phần lớn phản ứng sau tiêm cúm là nhẹ: đau, sưng hoặc đỏ nhẹ tại chỗ tiêm, hơi mệt, đôi khi sốt nhẹ hoặc đau nhức cơ trong một đến hai ngày. Các triệu chứng này thường tự hết và cho thấy cơ thể đang đáp ứng với vaccine. Nếu sau tiêm bạn thấy khó thở, nổi mề đay lan rộng, sưng môi mặt hoặc sốt cao kéo dài, hãy liên hệ cơ sở y tế ngay.
Nếu bạn đang tìm một địa chỉ tiêm vaccine cúm thuận tiện cho cả gia đình tại Hà Nội, có thể đến phòng khám I-Medicare tại:
Địa chỉ: Tầng 1, Tòa nhà The Garden, Đường Mễ Trì, Phường Từ Liêm, Hà Nội.
Bạn nên liên hệ trước để được cung cấp thông tin về lịch tiêm, loại vaccine hiện có và đặt lịch phù hợp, tránh phải chờ đợi lâu, đặc biệt vào cao điểm đầu mùa lạnh.
Vậy vì sao cần tiêm ngừa vaccine cúm? Bởi vì cúm có thể gây biến chứng nặng, lây lan nhanh trong gia đình và cộng đồng, còn vaccine là cách phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất hiện nay. Do virus cúm biến đổi liên tục và kháng thể giảm dần theo thời gian, bạn cần tiêm nhắc lại mỗi năm, nhất là trẻ nhỏ, người lớn tuổi, mẹ bầu và người có bệnh nền. Đừng đợi đến khi cả nhà ốm mới nghĩ đến chuyện phòng bệnh, hãy liên hệ I-Medicare để được bác sĩ thăm khám, tư vấn và đặt lịch tiêm phù hợp trước mùa cúm năm nay.
🇻🇳 PHÒNG KHÁM ĐA KHOA I-MEDICARE 🇰🇷
Địa chỉ: Tầng 1, Trung tâm thương mại The Garden, Mễ Trì, Hà Nội
Hotline: 024.3880.3333
Thứ Hai - Thứ Sáu: 8:30 - 19:30 | Thứ Bảy: 8:30 - 17:30 | Chủ nhật: 8:30 - 15:30
Website: imedi.com.vn
Zalo OA: zalo.me/pkdkimedicare
KakaoTalk: http://pf.kakao.com/_WxikRK
Facebook: https://www.facebook.com/pkdk.imedicare
Tiếng Việt
English
한국어
